Krzesło Ginkgo Chair, drewno eukaliptusowe, wykończenie Charred, proj. Luke Crouch / Luke Crouch Studio, Australia, 2026.

Widoczny w ofercie obiekt pochodzi z Australii.

Ginkgo Chair należy do rodziny Ginkgo, dla której Luke Crouch przyjął za punkt wyjścia liść miłorzębu, jeden z najbardziej charakterystycznych kształtów występujących w naturze. Jego wachlarzowy zarys pojawia się w szerokim oparciu, z nieregularnie prowadzoną krawędzią i niewielkim wcięciem u góry. Crouch nie kopiuje jednak liścia. Upraszcza jego sylwetkę i przekształca ją w element konstrukcyjny krzesła, zachowując odniesienie czytelne bez potrzeby dosłownego naśladownictwa.

Siedzisko składa się z dwóch osobno rzeźbionych części, które łagodnie opadają ku środkowi i unoszą się na zewnętrznych krawędziach. Ich kształt odpowiada ułożeniu ciała, a jednocześnie powtarza miękkie linie szerokiego oparcia. Oglądane od przodu tworzą niemal symetryczną kompozycję, jednak z bliska widać różnice w krzywiznach i powierzchni wynikające z ręcznego kształtowania drewna.

Szczególnie interesująca jest relacja pomiędzy oparciem a konstrukcją krzesła. Wachlarzowa forma nie została osadzona na jednolitej płycie ani ukrytym mocowaniu, lecz wspiera się na dwóch widocznych pionowych elementach wychodzących z tylnej części podstawy. Pomiędzy siedziskiem a oparciem pozostaje prześwit, który wyraźnie rozdziela obie rzeźbione części i pozwala każdej zachować własny kontur.

Cztery nogi są smukłe i lekko rozstawione, dlatego rozbudowane oparcie oraz siedzisko skupiają większość wizualnego ciężaru projektu. W Ginkgo Chair tradycyjny układ drewnianego krzesła pozostaje łatwy do rozpoznania, mimo że jego dwa najważniejsze elementy zostały potraktowane rzeźbiarsko. Crouch nie ukrywa konstrukcji pod formą, pozostawia widoczny sposób, w jaki poszczególne części zostały ze sobą połączone.

Ginkgo Chair jest niższym odpowiednikiem Ginkgo Bar Stool i pozwala zobaczyć, jak ten sam motyw zmienia się wraz z proporcjami mebla. Tutaj szerokie oparcie znajduje się znacznie bliżej siedziska, przez co oba rzeźbione elementy tworzą zwartą sylwetkę, podczas gdy prześwit pomiędzy nimi nadaje całej konstrukcji lekkości.

Ginkgo Chair dostępne jest również w naturalnym wykończeniu drewna.

Obiekty Luke Crouch Studio powstają w edycji otwartej, jednak ze względu na całkowicie ręczny proces wykonywane są w ograniczonych ilościach. Każdy egzemplarz realizowany jest indywidualnie na zamówienie, a naturalne różnice w usłojeniu i powierzchni wynikają z charakteru drewna oraz sposobu jego obróbki.

Do wykonania obiektów wykorzystywane jest lite australijskie drewno. Oprócz charakterystycznego czarnego wykończenia Charred dostępny jest również wariant zachowujący naturalne wybarwienie. Wykończenie Charred powstaje poprzez kontrolowane opalanie drewna ogniem, które nadaje powierzchni głęboki, ciemny kolor oraz uwydatnia ślady ręcznej obróbki, naturalne spękania i strukturę materiału.

Na indywidualne zamówienie pracownia może dostosować wymiary obiektu, gatunek drewna oraz sposób jego wykończenia. W przypadku takiej realizacji prosimy o kontakt przed złożeniem zamówienia.

Koszt transportu wskazany przy produkcie został skalkulowany dla jednego egzemplarza. Przy zakupie większej liczby sztuk prosimy o kontakt przed złożeniem zamówienia, abyśmy mogli sprawdzić możliwość konsolidacji przesyłki i przygotować korzystniejszą indywidualną kalkulację transportu z Australii.

Cena widoczna na stronie zawiera podatek VAT 23% oraz wszystkie należności i koszty związane z odprawą celną i importem obiektu z Australii do Polski.

LUKE CROUCH

Luke Crouch pracuje samodzielnie w niewielkim warsztacie w Central Highlands na Tasmanii, pośród krajobrazu, w którym las, chłód, ogień i drewno należą do codzienności bardziej niż do romantycznego wyobrażenia o pracy rzemieślnika. Jest samoukiem. Crouch Studio zbudował wokół rzeczy, których nauczył się przez wykonywanie ich własnymi rękami, a jego meble powstają z litego australijskiego drewna liściastego, które obrabia tradycyjnymi narzędziami stolarskimi, prowadząc każdy egzemplarz od pierwszego cięcia aż po ostatnie wykończenie powierzchni. W jego przypadku projektowanie trudno oddzielić od wykonywania, ponieważ forma rodzi się podczas pracy z materiałem i zależy od tego, jak drewno zachowuje się pod narzędziem.

Jego pracownia znajduje się niemal dokładnie po drugiej stronie świata od miejsc, które odegrały ważną rolę w jego rodzinnej historii. Matczyna część rodziny Croucha pochodzi z Polski. Dziadek był związany z przedwojenną Warszawą, natomiast rodzina babci pochodziła z Krasnej, niewielkiej miejscowości w okolicach Kielc, w której codzienność była znacznie bliższa ziemi, pracy fizycznej i praktycznej znajomości drewna. Luke dorastał bardzo blisko swojej Babci i przez lata słuchał jej opowieści o Polsce, więc kraj, którego sam nie znał z dzieciństwa, istniał dla niego najpierw poprzez historie zapamiętane przez kogoś innego.

Drewno pojawiało się w tych opowieściach zaskakująco często. Ludzie potrafili wykonać potrzebny przedmiot z materiału, który znajdował się wokół nich, budowali z dopiero co ściętych pni, naprawiali rzeczy zamiast je zastępować, a umiejętność posługiwania się narzędziem była częścią zwyczajnego życia. Crouch nie przenosi tego świata do swoich mebli w sposób dosłowny i trudno byłoby znaleźć w nich świadome cytaty z polskiej kultury ludowej. Znacznie ciekawsze jest to, że rodzinne historie pozostały w jego sposobie rozumienia przedmiotu, według którego rzecz użytkowa może być wykonana z ogromną starannością bez potrzeby ukrywania materiału ani pracy człowieka, który nadał jej formę.

Sam Luke widzi w historii swojej rodziny dwa odmienne sposoby patrzenia na rzeczy. Z Warszawą jego dziadka łączy powściągliwość, precyzję i przywiązanie do proporcji, natomiast wiejski świat rodziny babci oznacza dla niego bezpośrednią relację z materiałem oraz wiedzę zdobywaną przez pracę. Trudno nie zauważyć obu tych porządków w jego własnej praktyce, ponieważ jego meble potrafią być bardzo zdyscyplinowane formalnie, choć ich powierzchnie nadal pokazują, że zostały wykonane przez człowieka. Crouch nie traktuje ręcznego śladu jako ozdoby. Jest on naturalnym następstwem sposobu, w jaki pracuje.

Pierwsze etapy powstawania mebla bywają niemal pierwotne. Crouch pracuje z drewnem także na zewnątrz, pod starym eukaliptusem stojącym przy warsztacie, używając siekiery i ciosła do zdejmowania materiału oraz wydobywania podstawowego kształtu. Później sposób pracy zmienia się całkowicie, ponieważ miejsce ciężkich narzędzi zajmują tarniki, skrobaki, noże, dłuta i strugi, a kolejne godziny służą już nie usuwaniu dużych fragmentów drewna, ale dopracowywaniu krzywizn, krawędzi i miejsc, w których jedna powierzchnia przechodzi w drugą. Część tej pracy wykonuje przy ogniu w warsztacie, kiedy gwałtowny początek procesu ustępuje czynnościom wymagającym cierpliwości i bardzo skupionej obserwacji materiału.

Pod rzeźbiarskimi powierzchniami jego mebli kryje się przy tym klasyczna wiedza stolarska. Crouch korzysta z klinowanych czopów przelotowych, szczebli, poprzeczek i tradycyjnych metod konstruowania siedzisk, ponieważ przedmiot ma wytrzymywać ciężar ciała, starzeć się dobrze i nadawać do naprawy również wiele lat później. W tym sensie jego zainteresowanie dawnym rzemiosłem nie ma charakteru nostalgicznego. Stare rozwiązania są dla niego aktualne wtedy, kiedy nadal okazują się rozsądne.

Być może dlatego prace Luke Crouch Studio trudno pomylić z meblami, których rzeźbiarskość została zaprojektowana przede wszystkim na potrzeby obrazu. U Croucha atrakcyjność przedmiotu zaczyna się znacznie wcześniej, w wyborze kawałka drewna, sposobie połączenia elementów, ciężarze materiału i godzinach spędzonych nad powierzchnią, której nie da się wykonać identycznie po raz drugi. Australijskie drewno pozostaje rozpoznawalne jako drewno, narzędzia pozostawiają subtelne ślady, a kolejne egzemplarze mogą różnić się między sobą, ponieważ każdy powstaje oddzielnie.

Ta metoda zaczyna być zauważana również poza Australią. W 2026 roku Luke Crouch Studio zostało włączone do międzynarodowego obiegu współczesnego australijskiego designu kolekcjonerskiego, a prace studia pokazano w Kopenhadze podczas 3daysofdesign w kontekście kuratorowanej prezentacji australijskich twórców. Dla Croucha jest to interesujący moment, ponieważ praktyka wyrosła z bardzo lokalnego doświadczenia Tasmanii i z rodzinnej historii sięgającej Polski zaczyna funkcjonować w znacznie szerszym kontekście współczesnego collectible design.

Najciekawsze w historii Luke’a Croucha pozostaje jednak to, że trudno wskazać jeden moment, w którym jego polskie pochodzenie kończy się, a australijska praktyka zaczyna. Opowieści zasłyszane w dzieciństwie, tasmańskie drewno, tradycyjna konstrukcja krzesła, ciężar siekiery i precyzja ręcznego struga należą dziś do jednego sposobu pracy. Crouch nie próbuje zamieniać rodzinnej historii w temat swojej twórczości. Pozwala jej działać znacznie ciszej, w przekonaniu, że użyteczny przedmiot zasługuje na czas, dobry materiał i pracę wykonaną wystarczająco starannie, aby mógł pozostać z kimś przez wiele lat.

C42