Większość lamp projektuje się od zewnątrz do środka. Najpierw powstaje forma, później dobiera się źródło światła. Enzo Catellani odwrócił ten proces. Najpierw obserwował, jak zachowuje się światło, a dopiero później budował wokół niego obiekt. Macchina della Luce D jest jednym z najbardziej konsekwentnych przykładów takiego myślenia. Nie powstała jako większa wersja modelu A. Została zaprojektowana po to, aby światło mogło pracować na większej powierzchni i budować jeszcze bardziej złożoną kompozycję odbić.
Podobnie jak pozostałe modele z rodziny Macchina della Luce, wariant D wywodzi się z eksperymentów prowadzonych podczas prac nad kolekcją Luci d’Oro. Punktem wyjścia nie była forma lampy, lecz próba odtworzenia ciepłego, niejednorodnego światła ognia i późnopopołudniowego słońca. Catellani odkrył, że ręcznie nakładane płatki metalu rozpraszają promienie w sposób niemożliwy do uzyskania przy użyciu idealnie gładkich powierzchni. Każde załamanie odbija je pod nieco innym kątem, tworząc miękkie przejścia pomiędzy światłem bezpośrednim i odbitym. To odkrycie stało się fundamentem całej kolekcji.
Model D tworzy pięć aluminiowych dysków o średnicach 120, 80, 50, 30 i 18 cm. Największy z nich producent określa jako Flying Leaf. Nie jest on jedynie powiększeniem pozostałych elementów kompozycji. Dzięki swojej skali przechwytuje znaczną część emitowanego światła i wprowadza do układu dodatkową warstwę odbić. W rezultacie model D buduje bardziej rozległą i spokojniejszą poświatę, zachowując charakterystyczną lekkość całej konstrukcji.
Aluminiowe dyski wykańczane są ręcznie poprzez nakładanie płatków metalu w wykończeniu złotym, srebrnym lub miedzianym, zależnie od wybranego wariantu. Ich powierzchnia nie jest idealnie gładka. Drobne załamania pozostają świadomym elementem projektu i decydują o sposobie odbijania promieni. Poszczególne dyski przechwytują światło, przekazując je kolejnym powierzchniom, zamiast kierować je bezpośrednio do wnętrza. Efektem jest miękka, wielowarstwowa poświata, która zmienia się wraz z punktem obserwacji oraz porą dnia.
Macchina della Luce D została zaprojektowana z myślą o przestrzeniach o większej skali. Doskonale odnajduje się w wysokich salonach, reprezentacyjnych holach, galeriach, hotelach i restauracjach, gdzie może zostać wyeksponowana jako centralny element architektury wnętrza. Standardowa wysokość prętów wynosi 145 cm, z możliwością zamówienia wersji o długości 300 cm. Model waży 11,5 kg i wyposażony jest w zintegrowany moduł LED.
Macchina della Luce D dostępna jest w trzech wariantach wykończenia powierzchni dysków: złotym, srebrnym oraz miedzianym. W wersjach złotej i miedzianej zastosowano mosiężne pręty konstrukcyjne, natomiast wariant srebrny wykorzystuje pręty aluminiowe. Wybrany wariant prosimy wpisać w polu „Uwagi do zamówienia” podczas składania zamówienia.
Catellani & Smith
W historii współczesnego wzornictwa niewiele jest marek, które wypracowały tak rozpoznawalny sposób operowania światłem jak Catellani & Smith. Od momentu powstania w 1989 roku włoska manufaktura konsekwentnie rozwija własny język projektowy, pozostając poza sezonowymi trendami i estetyką masowej produkcji. Jej obiekty trudno pomylić z jakimikolwiek innymi. Nie dlatego, że są podporządkowane jednej stylistyce, lecz dlatego, że wszystkie wyrastają z tej samej idei. Dla Enzo Catellaniego światło nigdy nie było dodatkiem do projektu, bo to ono zawsze pozostawało punktem wyjścia.
Historia marki rozpoczęła się w sposób, który sam projektant określa jako niemal przypadkowy. Pierwsze lampy powstawały bez planu stworzenia firmy i bez ambicji budowania międzynarodowej marki. Catellani wielokrotnie wspominał, że nie wiedział nawet, czy kiedykolwiek uda mu się je sprzedać. Sukces przyszedł niespodziewanie, zanim zdążył opracować sposób ich seryjnej produkcji. Paradoksalnie właśnie ten brak przemysłowego zaplecza ukształtował charakter Catellani & Smith. Zamiast podporządkować projekty technologii, technologia została podporządkowana projektom.
Nawet nazwa firmy od początku wymykała się konwencjom. „Smith”, który przez lata uchodził za londyńskiego architekta i wspólnika Enzo Catellaniego, nigdy nie istniał. Logan Smith był imieniem jego konia. Ta historia, opowiadana dziś z dużym dystansem przez samego projektanta, dobrze oddaje sposób myślenia obecny w całej marce. Catellani nie budował wokół siebie legendy projektanta. Przeciwnie. Zawsze podkreślał, że interesuje go przede wszystkim możliwość tworzenia przedmiotów, które poruszają ludzi.
Być może najbardziej charakterystyczne jest jednak jego podejście do własnej roli. Enzo Catellani konsekwentnie odrzuca określenia „designer” i „artysta”. W jednym z wywiadów powiedział: „Jestem człowiekiem, który robi to, co lubi. Potem okazuje się, że podoba się to również innym.” Trudno znaleźć lepsze podsumowanie filozofii marki. Kolejne kolekcje nie powstają jako odpowiedź na zmieniającą się modę ani prognozy rynku. Są rezultatem wieloletnich eksperymentów z materiałami, konstrukcją i sposobem prowadzenia światła.
To właśnie światło, a nie forma, pozostaje głównym tworzywem Catellani & Smith. W warsztacie projektanta materiały nigdy nie są celem samym w sobie. Aluminium, mosiądz, żelazo, włókno szklane, szkło czy płatki metalu stają się narzędziami pozwalającymi osiągnąć określony efekt świetlny. Sam Catellani opisywał swój warsztat jako miejsce nieustannego eksperymentowania. „Składam, spawam, wyginam, formuję. Muszę dotknąć materiałów i zobaczyć, jak reagują na światło.” Ta metoda pracy pozostaje niezmienna od ponad trzydziestu lat i do dziś definiuje sposób powstawania każdej nowej kolekcji.
Choć firma wykorzystuje współczesne technologie LED i stale rozwija rozwiązania techniczne, produkcja nadal odbywa się w niewielkiej skali we włoskiej prowincji Bergamo. Lampy powstają ręcznie, a wiele etapów wykończenia wykonywanych jest przez doświadczonych rzemieślników. Enzo Catellani podkreśla, że każdemu obiektowi poświęca się tyle czasu, ile rzeczywiście wymaga jego wykonanie. W jednym z wywiadów powiedział zdanie, które dobrze oddaje kulturę pracy całej manufaktury: „Piękno jest subiektywne, perfekcja już nie.”
Na przestrzeni lat Catellani & Smith stworzyło kolekcje, które na trwałe wpisały się do historii współczesnego oświetlenia. Luci d’Oro otworzyła nowy sposób myślenia o świetle odbitym. Fil de Fer udowodnił, że pozornie surowa konstrukcja z metalowego drutu może zamienić się w świetlną rzeźbę. Lucenera odwróciła dotychczasową logikę projektowania, ograniczając obecność samej oprawy do minimum i koncentrując uwagę wyłącznie na oświetlanym obiekcie. Późniejsze serie, takie jak Lederam, PostKrisi czy Stchu-Moon, rozwijały te doświadczenia, każda na własny sposób. Nie tworzą przypadkowego katalogu produktów. Razem opowiadają historię nieustannych badań nad naturą światła.
Obiekty Catellani & Smith trafiają zarówno do prywatnych kolekcji, jak i muzeów, galerii sztuki, hoteli oraz prestiżowych realizacji architektonicznych na całym świecie. Mimo międzynarodowej rozpoznawalności firma zachowała charakter niezależnej manufaktury. Nie zrezygnowała z lokalnej produkcji ani z procesu, który od początku stanowił fundament jej tożsamości. To jedna z nielicznych marek, którym udało się połączyć rzemiosło, autorską wizję i zaawansowaną technologię bez utraty własnego charakteru.
Twórczość Enzo Catellaniego pokazuje, że światło nie musi pełnić wyłącznie funkcji użytkowej. Może budować emocje, definiować architekturę i zmieniać sposób postrzegania przestrzeni. Dlatego lampy Catellani & Smith pozostają aktualne mimo upływu czasu. Nie powstały po to, aby odpowiadać na chwilową modę. Powstały z fascynacji zjawiskiem, które od tysięcy lat pozostaje niezmienne. To właśnie ta konsekwencja sprawia, że dziś marka zajmuje wyjątkowe miejsce w historii światowego designu.
C36
