Widoczny w ofercie obiekt pochodzi z Belgii.
Projekt stołu Eclipse wyrasta z obserwacji zjawiska zaćmienia Księżyca. Okrągły blat został potraktowany jak abstrakcyjny obraz nieba, a subtelne ingerencje w jego obrys i strukturę reinterpretują moment, w którym jedno ciało niebieskie przesłania drugie. Inspiracja pozostaje czytelna, ale nie przybiera dosłownej formy. Breno Caetano buduje narrację poprzez detal, proporcje i materiał.
Najbardziej charakterystycznym elementem projektu jest widoczne na blacie połączenie stolarskie o klepsydrowym kształcie. To autorska reinterpretacja klasycznego połączenia motylkowego, wywodzącego się z japońskiej tradycji stolarskiej, w której element konstrukcyjny pełni jednocześnie rolę dekoracyjną. Rozwiązanie rozsławione w XX wieku przez George’a Nakashimę zyskuje tutaj zupełnie nową formę, podporządkowaną idei zaćmienia. W twórczości UTA Studio rzemiosło nigdy nie pozostaje ukryte. Konstrukcja współtworzy estetykę przedmiotu i opowiada historię jego powstawania.
Stół wykonano z europejskiego drewna jesionowego, którego wyrazisty rysunek słojów pozostawiono w naturalnej formie. Trzy nogi nie zostały zaprojektowane jako identyczne podpory. Różnią się wybarwieniem, proporcjami i charakterem, tworząc kompozycję opartą na świadomym kontraście. Jasny jesion zestawiono z ciemno wybarwionymi elementami, subtelnie rozwijając motyw przenikania światła i cienia obecny w całym projekcie. Konstrukcję uzupełnia lekka stalowa rama ukryta pod blatem, która zapewnia stabilność, nie odciągając uwagi od drewnianej formy. Projekt można również łatwo zdemontować i ponownie złożyć, co ułatwia transport oraz zmianę miejsca użytkowania.
Eclipse nie narzuca wnętrzu dominującej obecności. Jego siła tkwi w proporcjach, jakości wykonania i detalach odkrywanych stopniowo podczas użytkowania. To stół zaprojektowany z myślą o codziennych spotkaniach, ale jednocześnie obiekt, który odsłania pełnię swojej wartości dopiero z bliska, kiedy widoczne stają się precyzja stolarskich połączeń, naturalna struktura drewna i świadome decyzje projektowe artysty.
Breno Caetano | UTA Studio
Breno Caetano wywodzi się ze społeczności Yanomami z brazylijskiego regionu Amazonii. Jest artystą, performerem, choreografem i projektantem, którego praktyka rozwija się pomiędzy sztuką współczesną, rzemiosłem i designem kolekcjonerskim. Zanim zaczął pracować z drewnem jako podstawowym tworzywem, przez wiele lat badał ciało poddane ciężarowi, naprężeniu, zawieszeniu i zależności od drugiego człowieka. Nie jest to historia porzucenia jednej dyscypliny dla drugiej. Zmienia się materiał, lecz pozostają te same pytania o podporę, równowagę, pamięć, nacisk oraz obecność formy w przestrzeni.
Caetano kształcił się w obszarze tańca i współczesnego cyrku, a następnie przez wiele lat pracował na europejskich scenach jako performer i choreograf. Praktyka sceniczna ukształtowała sposób, w jaki rozumie obiekt. W cyrku materiał nigdy nie jest bierny. Lina ugina się, napina, podtrzymuje i ogranicza. Konstrukcja ma własną masę, a każdy błąd w ocenie jej właściwości natychmiast staje się widoczny. Tancerz uczy się zarazem projektować ruch i odpowiadać na coś, czego nie kontroluje całkowicie. Podobną postawę można odnaleźć w meblach Caetano.
W 2019 roku Caetano założył w Brukseli UTA Studio. Studio działa na pograniczu rzeźby i designu, skupiając się na unikatowych meblach oraz przedmiotach użytkowych przekraczających zwyczajowe rozumienie funkcji. Powstają tam zarówno projekty inicjowane przez artystę, jak i realizacje na indywidualne zamówienie, od pojedynczych obiektów dla prywatnych klientów po większe instalacje przeznaczone do wnętrz komercyjnych oraz przestrzeni użyteczności publicznej. Funkcja jest dla niego punktem wyjścia, nigdy pełnym wyjaśnieniem obiektu. Stół pozostaje stołem, a krzesło krzesłem, lecz sposób ich wykonania uruchamia również doświadczenie właściwe rzeźbie.
Metoda UTA Studio akcentuje naturalne właściwości materiału, tradycyjne sposoby obróbki drewna, wybrane doświadczenia japońskiego rzemiosła oraz praktyki pochodzące z brazylijskiej Amazonii. Studio interesuje się historią surowców, ich rzeczywistymi parametrami i możliwością odpowiedzialnego wykorzystania. Pierwszeństwo ma drewno pozyskiwane lokalnie. Nie chodzi przy tym o prostą stylizację na rzemiosło dawne ani o idealizowanie natury. Obiekty Caetano bywają wyraźnie współczesne, niekiedy niemal surrealistyczne. Ich nowoczesność nie opiera się na ukrywaniu śladów pracy. Powierzchnia zachowuje rezultat cięcia, rzeźbienia, ścierania, opalania, utleniania lub nacisku narzędzia.
Drewno nie pełni u Caetano roli neutralnego tworzywa, które powinno bez oporu przyjąć zamierzony kształt. Słoje, uszkodzenia, różnice twardości i ślady wcześniejszego życia drzewa wpływają na ostateczną formę. Konsole, taborety i obiekty rzeźbiarskie mają często ciężkie, zwarte bryły, a jednocześnie pozostają wyraźnie związane z ruchem ręki. Nie wyglądają jak modele odtworzone przez maszynę. Każdy egzemplarz nosi zapis czasu spędzonego przy jego wykonaniu.
W jego obiektach można odnaleźć doświadczenie performera bez uciekania się do dosłownych przedstawień ludzkiej postaci. Ciało ujawnia się w konstrukcji. Jest obecne w wysokości siedziska, w sposobie rozłożenia ciężaru, w miejscu podparcia ręki, w wygięciu oparcia i w napięciu pomiędzy drewnem a plecioną liną. Niektóre formy wyglądają, jakby znajdowały się w chwili przejściowej, pomiędzy wyprostowaniem a zapadnięciem, ruchem a bezruchem. Mebel staje się zatrzymaną czynnością. Nadal służy człowiekowi, ale jego obecność nie kończy się wraz z chwilą użytkowania.
Dobrym przykładem są niskie i wysokie taborety wykonywane z drewna i liny. Materiały nie imitują tapicerowanego siedziska ani przemysłowego połączenia. Drewno odpowiada za masę i konstrukcję, lina przejmuje kontakt z ciałem. W pracach takich jak ręcznie rzeźbiona Double Bowl z serii Urushicum Caetano bada relację pomiędzy gestem i równowagą. Marrom Chair łączy tradycyjne połączenia stolarskie z ergonomicznym zastosowaniem włókna caroá. Te przykłady pokazują, że nie buduje rozpoznawalności poprzez powtarzanie jednego kształtu. Powraca natomiast do tej samej metody. Forma rozwija się z właściwości konkretnego drewna, przeznaczenia obiektu oraz fizycznego doświadczenia osoby, która będzie go dotykała.
W 2025 roku belgijskie studio Wookmama poświęciło mu filmowy portret zatytułowany UTA Studio: Carrying the Amazonas. Twórcy dokumentu przedstawili jego drogę jako przejście od Amazonii do Brukseli, w którym pochodzenie, materiał i dyscyplina łączą się w jedną praktykę. Kamera obserwowała nie tylko gotowe obiekty, lecz także codzienną pracę, ręce, powtarzane czynności i czas potrzebny na pojawienie się formy. Film unikał wizerunku projektanta jako autora jednego genialnego szkicu. Pokazywał twórczość jako sposób życia oparty na skupieniu, intuicji i fizycznym poznawaniu materiału.
Na początku 2026 roku Caetano wyruszył do Brazylii, aby kierować projektem badawczym realizowanym w trudno dostępnych regionach położonych w pobliżu Amazonii. Do wyprawy zostali zaproszeni projektanci, architekci, antropolodzy i tradycyjni rzemieślnicy. Jej celem jest ponowne odkrycie i zmapowanie dawnych technik rzemieślniczych, zanim część tej wiedzy zniknie wraz z kolejnymi pokoleniami. Badanie nie stanowi dla Caetano pobocznego komentarza do działalności studia. Rozwija podstawowe założenie jego praktyki, według którego materiału nie można oddzielić od miejsca, pamięci, gestu i osób, które przez lata uczyły się z nim pracować.
Twórczość Caetano coraz wyraźniej zajmuje miejsce w obiegu designu kolekcjonerskiego. Galerie Aurélien Jeauneau prezentuje jego obiekty w programie łączącym historyczne dzieła Charlotte Perriand, Pierre’a Guariche’a i René Gabriela ze współczesnymi realizacjami Iony Vautrin, Isabelle Stanislas i Jeana Couvreura. Jego prace znalazły się również na wystawach Dreamteam Groupshow oraz L’Été à Paris, gdzie zostały włączone w szerszą rozmowę o materialności, świetle, rzemiośle i obecności przedmiotów w przestrzeni domowej.
Ta obecność sytuuje jego obiekty w obszarze nurtu collectible design, a nie wyłącznie autorskiego rzemiosła. Pokazuje je obok klasyków francuskiej nowoczesności, nie tyle jako naśladownictwo modernizmu, ale jako odmienną propozycję rozumienia funkcji. U Perriand czy Guariche konstrukcja często stawała się czytelna przez swoją racjonalność. U Caetano czytelny pozostaje sam proces zmagania się z materią. Jego mebel nie ukrywa pracy potrzebnej do powstania obiektu.
Wybitność praktyki Breno Caetano nie wynika z liczby nagród, medialnej widoczności ani jednej ikonicznej realizacji powielanej przez przemysł. Przeciwnie – wynika z rzadkiej ciągłości myślenia prowadzonego w różnych dziedzinach. W tańcu badał ruch oraz pamięć ciała. W cyrku poznawał ciężar, ryzyko i wzajemną zależność. W choreografii zajmował się władzą, troską oraz odpowiedzialnością. W warsztacie te same problemy powracają jako masa drewna, punkt podparcia, ślad nacisku, siedzisko przyjmujące ciało i konstrukcja pozostająca w relacji z przestrzenią.
Jego obiekty nie potrzebują rozbudowanych opowieści dopisywanych po ukończeniu pracy. Historia pozostaje zapisana w powierzchni. Drewno pokazuje swój wiek, pochodzenie, uszkodzenia i odporność. Lina ujawnia napięcie. Połączenie konstrukcyjne nie udaje, że powstało bez udziału człowieka. To sztuka współczesna zakorzeniona w użyciu, natomiast funkcja nie ogranicza jej znaczenia.
Caetano pracuje w czasie, w którym obrazy nowych przedmiotów można wytwarzać szybciej niż same przedmioty. Jego odpowiedzią jest materialna powolność. Ręczne rzeźbienie, poznanie konkretnego fragmentu drewna i zgoda na częściową nieprzewidywalność procesu wyznaczają tempo pracy. Nie jest to nostalgiczny powrót do przeszłości. Jest to krytyka kultury natychmiastowej produkcji oraz przekonania, że każdy materiał powinien bez śladu podporządkować się projektowi. Taka postawa pozostaje spójna z jego wcześniejszym sprzeciwem wobec presji nieustannego wytwarzania nowych dzieł.
Ważny jest również sposób, w jaki łączy doświadczenie brazylijskie z europejskim życiem zawodowym. Jego pochodzenie nie służy jako egzotyczna dekoracja biografii. Sam artysta interesuje się tym, kto wyznacza centrum kultury, czyja wiedza zostaje uznana za profesjonalną i kto ma dostęp do sztuki. W UTA Studio doświadczenia Amazonii, europejskiej edukacji scenicznej, japońskiego rzemiosła oraz współczesnego warsztatu stolarskiego nie tworzą łatwego zestawu odniesień stylistycznych. Zostają przetworzone w osobną metodę pracy.
Breno Caetano należy do twórców, których znaczenie ujawnia się nie przez prostą przynależność do jednej dziedziny, ale przez umiejętność przenoszenia wiedzy pomiędzy nimi. Nie projektuje mebli po zakończeniu kariery performera. Projektuje je jako performer, który zmienił skalę ruchu i rodzaj materiału. Jego rzeźby użytkowe przechowują doświadczenie ciała. Nie przedstawiają go, ale pamiętają o jego ciężarze, potrzebie oparcia, ograniczeniach i pragnieniu swobody.
C1
