Kilim Miasto, 150 × 200 cm, wełna i len, proj. Antonina Turnau Kondratowa, Splot, Polska, 2025.

Kilim „Miasto” zbudowany jest z prostego zestawu środków. Poziome linie tworzą gęste tło, z którego wyłaniają się pionowe formy o ostrych, ciętych krawędziach. Układ przypomina zwartą zabudowę, w której bryły stoją blisko siebie, różnią się wysokością i proporcjami, ale pozostają częścią jednego układu.

Czarno-biała paleta wzmacnia ten efekt. Nie ma tu rozproszenia kolorem, całość opiera się na kontraście i relacji między figurą a tłem. Linie nie są neutralne, ich zagęszczenie i kierunek wpływają na odbiór poszczególnych form. Powierzchnia nie jest płaska, pracuje wizualnie, zmienia się w zależności od tego, na którym fragmencie zatrzyma się wzrok.

Projekt wynika z bardzo konkretnego sposobu myślenia o formie. Antonina Turnau Kondratowa podchodzi do kilimu z dużą dyscypliną. Kompozycja jest wyliczona, oparta na powtarzalnym module, ale nie zamyka się w schemacie. Każda bryła ma nieco inny kształt, przez co całość pozostaje zróżnicowana.

Autorka porusza się między różnymi dziedzinami. Projektuje kilimy i kimona, pracuje z tkaniną w sposób, który nie ogranicza się do jednej funkcji. Jej wykształcenie humanistyczne nie jest tu bez znaczenia. Widać w tym projekcie myślenie strukturalne, pracę z układem i relacją elementów, a nie z pojedynczym motywem.

W tym wzorze pojawia się wyraźne odniesienie do miasta jako konstrukcji. Nie w sensie dosłownego przedstawienia a poprzez sposób budowania całości. Zestaw pionów i poziomów, zagęszczenie, brak pustych przestrzeni. Jednocześnie oszczędność środków i kontrast przywodzą na myśl estetykę japońską, w której forma jest ograniczona, ale precyzyjna.

Kilim został utkany ręcznie w Glinianach z wełnianego wątku i lnianej osnowy. Wykorzystuje się tu cienką przędzę z wełny kowarskiej, często pochodzącą z końcówek motków, które w produkcji przemysłowej nie znajdują zastosowania. Materiał zostaje ponownie włączony w proces, a całość powstaje na historycznych krosnach, w ośrodku o długiej tradycji tkackiej.

Każdy kilim Splot powstaje w całości ręcznie, dlatego może nieznacznie różnić się od egzemplarza prezentowanego na zdjęciu.

W cenę wliczony jest podatek VAT. Dostawy poza UE mogą wiązać się z dodatkowymi opłatami celnymi i podatkami naliczanymi przy odbiorze. Koszty te nie są ujęte w cenie zakupu.

Zapewniamy ubezpieczoną wysyłkę międzynarodową. W przypadku wysyłek poza UE lub do lokalizacji wymagających indywidualnej organizacji transportu, prosimy o kontakt na hello@maybel.pl – przygotujemy indywidualną wycenę i zajmiemy się pełną koordynacją logistyczną.

O MARCE

Splot należy do tych polskich marek, które nie próbują reaktywować rzemiosła przez sentyment. Splot to współczesna marka projektowa operująca w obrębie jednej z najbardziej świadomych tradycji polskiego designu. Kilim funkcjonuje jako medium awangardowe, rozwijane od początku XX wieku przez środowiska związane z Warsztatami Krakowskimi i później przez Spółdzielnię „Ład”. W tym kontekście tkanina nie funkcjonuje jako ornament o charakterze ludowym, ale jako nośnik kompozycji oparty na pracy z płaszczyzną i kolorem.

Marka została założona w 2020 roku przez Przemysława Cepaka i od początku opiera się na realnej współpracy z ostatniej działającej spółdzielni z Bobowej, jednego z ostatnich czynnych ośrodków produkcji kilimów w Polsce. Model pracy zachowuje klasyczną relację projektant – wykonawczyni, znaną z historii polskiego kilimu, gdzie autor wzoru i warsztat funkcjonują jako równorzędne ogniwa procesu. Współpraca z tkaczkami w Bobowej miała umożliwić stworzenie nowoczesnych polskich kilimów, a nie rekonstrukcji folkloru. Ten gest jest dla tej marki najważniejszy. Nie chodzi o stylizację na tradycję, lecz o przeniesienie tradycji do aktualnego języka projektowego.

To właśnie odróżnia Splot od wielu przedsięwzięć odwołujących się do rzemiosła. Marka nie używa kilimu jako dekoracyjnego znaku polskości. Traktuje go jako dyscyplinę projektową z własnymi ograniczeniami technicznymi i własną historią formalną.

Jednym z kluczowych obszarów działalności Splotu jest praca z archiwami. Do produkcji wracają projekty Zofii Stryjeńskiej, Józefa Czajkowskiego i Marii Bujakowej, zachowane w zbiorach muzealnych i prywatnych, pierwotnie tworzone z myślą o nowoczesnej architekturze i przestrzeniach publicznych. Wzory te są rekonstruowane i ponownie wprowadzane do obiegu jako pełnoprawne obiekty użytkowe. Równolegle marka rozwija współpracę ze współczesnymi projektantami, których praktyka opiera się na świadomej pracy z ograniczeniami techniki kilimu i jej konsekwencjami formalnymi.

Proces produkcji oparty jest na tradycyjnej technice tkactwa płaskiego. Osnowę stanowi len, wątek budowany jest z wełny, często barwionej w kilku tonach w obrębie jednej partii przędzy, co wpływa na odbiór powierzchni. Każdy etap wykonywany jest ręcznie, a czas pracy nad metrem kwadratowym wynosi około tygodnia. Tkanina pozostaje dwustronna i zachowuje wysoką trwałość wynikającą bezpośrednio z konstrukcji splotu. Serie mają charakter ograniczony, a każdy egzemplarz posiada indywidualne cechy wynikające z pracy konkretnej tkaczki oraz oznaczenie autorstwa projektu i wykonania.

Wartość tych obiektów wynika z tego modelu pracy. Z ograniczonej skali produkcji, z wysokiego udziału pracy ręcznej, z relacji między projektem a wykonaniem oraz z faktu, że każdy egzemplarz niesie w sobie zarówno kompetencję konkretnej tkaczki, jak i decyzję konkretnego autora wzoru. Dlatego kilimy Splot można rozpatrywać w kategoriach kolekcjonerskich, nie jako efemeryczne wyposażenie, ale jako trwałe przykłady polskiego designu, w których materiał, technika i autorstwo pozostają bardzo czytelne.

C37